شبکه بهداشت و درمان شهرستان تکاب

به گزارش روابط عمومی شبکه بهداشت و درمان تکاب، بیست و چهارم خرداد ماه سال جاری، کارگاه خودمراقبتی و پیشگیری از سرطان توسط براتی کارشناس سلامت روان شهرستان تکاب و نقش واحد سلامت روان در پیشگیری از بیماری‌ با هدف مدیریت استرس و اضطراب و انجام مداخلات روانشناختی در شهرستان تکاب برگزار گردید.

 

کارشناس سلامت روان شبکه در این کارگاه، مطالبی با عناوین ذیل مطرح و ارائه کرد:

 

معمولاً تصور عمومی بر این است که پیشگیری از سرطان صرفاً یک بحث پزشکی، تغذیه‌ای یا ژنتیکی است، اما در علوم پزشکی مدرن، «روان‌شناسی پیشگیرانه» یکی از ستون‌های اصلی در کاهش عوامل خطر سرطان است.

 

کارشناس سلامت روان در پیشگیری از سرطان، نقش «تغییردهنده رفتار» و «مدیریت استرس» را ایفا می‌کند. این نقش را می‌توان در چهار سطح اصلی دسته‌بندی کرد:

 

۱. اصلاح سبک زندگی و مدیریت رفتارهای پرخطر (پیشگیری اولیه)

بسیاری از عوامل سرطان‌زا (Carcinogens) ریشه در رفتارهای انسانی دارند که تغییر آن‌ها مستلزم مداخلات روان‌شناختی است:

- ترک سیگار و مواد مخدر: کارشناس سلامت روان با استفاده از تکنیک‌های «درمان‌های انگیزشی» (Motivational Interviewing) و مدیریت رفتارهای اعتیادگونه، به افراد کمک می‌کند تا از اصلی‌ترین عامل سرطان (سیگار) فاصله بگیرند.

- مدیریت تغذیه هیجانی (Emotional Eating): بسیاری از افراد برای کنترل استرس یا افسردگی به خوردن غذاهای ناسالم، پرچرب و پرشکر روی می‌آورند (Obesity/Diabetes link). کارشناس سلامت روان با آموزش «تنظیم هیجان»، مانع از این الگوی رفتاری می‌شود که عامل چاقی و در نتیجه سرطان می‌شود.

- ترغیب به فعالیت بدنی: کمک به افراد برای غلبه بر اهمال‌کاری و ایجاد انگیزه درونی برای ورزش منظم.

 

۲. مدیریت استرس مزمن و تقویت سیستم ایمنی (ارتباط زیستی-روانی)

علم ثابت کرده است که استرس مزمن (Chronic Stress) از طریق افزایش سطح کورتیزول و ایجاد التهاب سیستمیک (Inflammation)، می‌تواند محیط بدن را برای رشد سلول‌های سرطانی آماده کند.

- آموزش تکنیک‌های کاهش استرس: آموزش ذهن‌آگاهی (Mindfulness)، مدیریت خشم، و تکنیک‌های تنفسی برای کاهش پاسخ‌های بیولوژیک استرس.

- بهبود کیفیت خواب: استرس مانع خواب می‌شود و اختلال خواب با تخریب سیستم ایمنی و افزایش ریسک سرطان مرتبط است. کارشناس سلامت روان با بهبود "بهداشت خواب" در افراد، نقش غیرمستقیم در پیشگیری ایفا می‌کند.

 

۳. تسهیل غربالگری و کاهش رفتارهای اجتنابی (پیشگیری ثانویه)

بسیاری از افراد به دلیل «ترس از تشخیص» یا «انکار» (Denial)، از انجام آزمایش‌های غربالگری (مثل ماموگرافی، کولونوسکوپی یا آزمایش‌های خون) خودداری می‌کنند.

- کاهش اضطراب از بیماری: کارشناس سلامت روان با کار کردن روی «ترس از مرگ» یا «ترس از درد»، موانع روانی را از پیش پای فرد برمی‌دارد تا او برای غربالگری اقدام کند.

- مقابله با انکار: شناسایی افرادی که علائم اولیه را به دلیل ترس روانی نادیده می‌گیرند و کمک به آن‌ها برای مواجهه با واقعیت.

 

۴. ارتقای سواد سلامت و آموزش جامعه (روان‌شناسی اجتماعی)